این پرونده سراغ 11 پدر رادیویی رفته است؛ پدرانی كه تجربهشان به روایت رادیویی عمق میدهد پدر در قاب صدا
پدر بودن برای اهالی رادیو، فقط یك نقش خانوادگی نیست؛ تجربهای است كه بهطور مستقیم بر انتخاب سوژه، لحن روایت، شیوه مواجهه با مخاطب و حتی سكوتهای آگاهانه در برنامهسازی اثر میگذارد. در این گزارش سراغ جمعی از گویندگان، گزارشگران و تهیهكنندگان شبكههای مختلف رادیویی رفتهایم كه از نسبت میان مسئولیت حرفهای و نقش پدرانه گفتهاند؛ از فشار معیشت و كمبود زمان تا الهامهایی كه از خانه به استودیو میرسد.
1404/10/14
|
13:03
به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، تلاش دارد با كنار هم نشاندن این روایتها، تصویری صمیمی و واقعی از نسبت پدر بودن و رسانه ارائه كند؛ نسبتی كه در آن تجربه شخصی به صدایی قابلاعتماد برای مخاطب تبدیل میشود.
مكث و دقت در روایت
علی رشیدی، گزارشگر شبكه رادیویی ایران، پدر یك فرزند در سن دانشجویی است؛ سنی كه به گفته خودش بیش از حرف زدن، زمان فكر كردن است. او درباره تأثیر پدر بودن بر نگاه رسانهایاش میگوید:«پدر شدن، نگاه من را به روایت تغییر داد. فهمیدم همیشه صداهای بلند شنیده نمیشوند و گاهی مكث، سكوت و انتخاب دقیق واژهها اثرگذارترند.»
رشیدی تعادل میان كار رسانهای و نقش پدر بودن را سخت اما ضروری میداند: «كار رسانه مرز مشخصی ندارد و اغلب كفه ترازو به سمت كار سنگینتر میشود اما سعی كردهام آگاهانه مسیر را مدیریت كنم، چون اگر مراقب نباشم، فاصلهها آرام و بیصدا شكل میگیرند.»
او معتقد است تجربه پدر بودن، رویكردش را در نتیجهگیریها تغییر داده و ادامه میدهد: «امروز ترجیح میدهم بهجای نسخه دادن، سؤال طرح كنم. فاصله میان پدر و فرزند همیشه بوده اما با انفجار اطلاعات پیچیدهتر شده است. این نگاه، انتخاب سوژه را سختتر اما صادقانهتر میكند.»
به گفته رشیدی، روز پدر فرصتی برای مكث است، فرصتی برای بازنگری در رابطهای كه هنوز در حال شكل گرفتن است؛ پذیرفتن فاصلهها و امید به اینكه نسل بعد، معنای این نقش را بهتر درك كند.
مسئولانهتر شدن نگاه
حسین رضاعباسی، گوینده باسابقه شبكه رادیویی جوان، پدر دو فرزند است؛ دختری 30 ساله با تحصیلات عالی در ژنتیك، شیمی و بیوشیمی كه در حوزه آموزش زبان فعالیت میكند و پسری 28 ساله كه مهندسی برق خوانده و در حوزه فنی و مخابراتی مشغول است.
او پدر بودن را تجربهای میداند كه ناگزیر نگاه انسان را تغییر میدهد:« قطعا پدر بودن در نگاه من تأثیر داشته است. همیشه سعی كردهام تجربیاتم را، چه از زاویه پدر بودن و چه از زاویه زندگی كاری، به شنونده منتقل كنم. همینطور به همكارانم، چون بخش زیادی از زمانم را با آنها میگذرانم. به فرزندانم هم خیلی تلاش كردهام تا تجربیاتم را منتقل كنم، اینكه چقدر موفق بودهام، قضاوتش با خود آنهاست.»
رضا عباسی با صراحت از دشواری ایفای نقش پدرانه در شرایط امروز میگوید: «واقعیت این است كه نه فقط من بلكه بسیاری از پدران امروز، بخش عمده وقتشان صرف مسائل معیشتی میشود. خیلیها یك شغل ثابت دارند و چند كار دیگر را همزمان انجام میدهند. این شرایط، ناخواسته روی نقش پدرانه تأثیر میگذارد و باعث میشود بایستهها و نبایستههایی كه یك پدر باید انجام بدهد، دچار خدشه شود.»
او نقش همسرش را در تربیت فرزندان تعیینكننده میداند و بیپرده
می گوید: «مسئولیت اصلی تربیت و مدیریت كانون خانواده، همواره بر عهده همسرم بوده است. ایشان نهتنها تكیهگاه روحی و عاطفی خانه بودهاند، بلكه بخشی از وظایف مرا نیز صبورانه به جان خریدهاند.»
این گوینده رادیو كه سابقه معلمی نیز دارد، تجربه پدر بودن را در برنامههایش جاری میداند و ادامه میدهد: «چه در دوران تدریس و چه در رادیو، همیشه سعی كردهام با نگاه پدرانه با بچهها، نوجوانها و جوانها صحبت كنم؛ نه از موضع بالا، بلكه با مثال و تجربه. اینكه چقدر موفق بودهام را باید از شنوندهها پرسید.»
اثرگذاری پدر و رادیو
ناصر قوامپور، گوینده رادیو فرهنگ، دو پسر دارد كه یكی متاهل و دیگری در آستانه ازدواج است. او پدر بودن را عاملی اثرگذار بر نگاه و روایت رسانهای میداند و میگوید: «بدون تردید پدر بودن میتواند نگاه آدم را در روایتها و اجرای برنامهها تغییر دهد.» او معتقد است نقش پدرانه و مسئولیت رسانهای، بهطور متقابل بر هم اثر میگذارند: «من هم فرزند رادیو هستم و هم پدر. این دو نقش میتوانند یكدیگر را كامل كنند.»قوامپور میگوید هنگام اجرا، خود را جای مخاطب میگذارد: «گاهی بهعنوان یك پدر با مخاطب صحبت میكنم. این همدلی، ارتباط را عمیقتر میكند.»به باور او، روز پدر فراتر از یك مناسبت تقویمی، فرصتی برای تأمل است؛ تلنگری برای بازنگری در چیستی نقش پدری و بازتعریف نوع ارتباط با مخاطبان.
پناه زندگی
سیداحمد صدر، گوینده رادیوگفتوگو روز پدر را یادآور میلاد حضرتامیرالمومنین علی(ع) میداند: «وقتی به روز پدر نگاه میكنیم، ناخودآگاه حس زیبایی در دل مینشیند كه ریشه در میلاد بزرگترین پدر عالم دارد.»
او ادامه میدهد: «چه افتخاری بالاتر از اینكه سالروز میلاد حضرتامیرالمومنین، روز مرد نام گرفته است؛ روزی برای بوسیدن دست پدرانی كه با رنج و عشق، پشت و پناه زندگی ما بودهاند.»صدر در پایان عنوان میكند: «دعا میكنیم همه پدران در سایه مهر حضرتامیرالمومنین علی(ع) سالم و استوار بمانند و آن پدرانی كه دیگر در میان ما نیستند مهمان سفره كرم و محبت مولای متقیان باشند.»
نگاه انسانی
احمدرضا طاهری، تهیهكننده شبكه رادیویی ورزش، پدر یك فرزند در حال تحصیل است. او پدر بودن را عاملی میداند كه نگاهش به برنامهسازی را انسانیتر كرده است: «پدر بودن نگاهم را مسئولانهتر كرده؛ در انتخاب موضوعها حساستر شدهام و لحنم آرامتر، صمیمیتر و امیدوارانهتر شده است.» او تعادل میان كار و خانواده را حاصل برنامهریزی میداند: «سعی میكنم بخشی از وقت روزانهام را آگاهانه و بدون حواسپرتی به پدر بودن اختصاص دهم.» طاهری میگوید: تجربههای پدرانه مستقیما به ایدههای برنامهها راه پیدا میكنند و ادامه میدهد: «فكر میكنم شنونده این صداقت و نزدیكی را در صدا حس میكند؛ حتی اگر نداند منشأ آن كجاست.»
یك مكث آگاهانه
محمدحسن جلالی، تهیهكننده شبكه رادیویی معارف و پدر سه فرزند، پدر بودن را تجربهای میداند كه نگاه برنامهسازیاش را عمیقتر و آگاهانهتر كرده است.
او میگوید: «پدر بودن یعنی هر روز با اثر كلمه زندگی كنید. وقتی میبینید یك جمله ساده میتواند فرزند را بسازد یا بشكند، دیگر با واژهها شوخی نمیكنید.»
جلالی تأكید میكند كه این تجربه باعث شده سراغ موضوعات انسانیتر و معنویتر برود: «بهجای موضوعات صرفا جذاب، بیشتر به مسائلی میپردازم كه به رشد فكری، معنوی و عاطفی آدمها كمك میكند؛ موضوعاتی كه امید، تابآوری و فهم متقابل میسازد.»
او تغییر لحن را از نتایج مستقیم پدر بودن میداند: نه لزوما رسمی یا خشك بلكه گرم، امن و قابل اعتماد. پدر بودن یاد میدهد گاهی محكم گفتن مهمتر از بلند گفتن است.به باور این تهیهكننده، پدر بودن نگاه بلندمدت را جایگزین هیجان لحظهای كرده است:دیگر فقط این مهم نیست كه برنامه امروز پرشنونده باشد؛ مهمتر این است كه شنونده بعد از شنیدن برنامه چه حسی با خودش میبرد.او میگوید تجربههای پدرانه بهصورت مستقیم روی آنتن نمیرود بلكه زیرپوستی در برنامهها جریان دارند: شنونده شاید نداند چرا، اما اعتماد میكند. صدا عجله ندارد، قضاوت نمیكند و از بالا حرف نمیزند. برای جلالی، روز پدر یك مكث آگاهانه است.
مخاطب رادیو، بخشی از خانواده من است
محمد درخشنده، گوینده شبكه رادیویی اقتصاد، دختری 9 ساله به نام هانا دارد. او میگوید هرچند پیش از پدر شدن سالها در رادیو فعالیت داشته اما تولد فرزندش نگاهش را تغییر داده است: احساس میكنی همزمان با فرزندت بزرگ میشوی. این تجربه، هم در زندگی شخصی و هم در رفتار رسانهای من تأثیر گذاشته است.درخشنده میگوید مخاطبان رادیو حتی احوال فرزندش را میپرسند و همین، حس خانواده بودن را تقویت كرده است: رادیو برای من فقط رسانه نیست؛ رابطهای انسانی و دوطرفه است.
درخشنده تأكید میكند كه دغدغههای پدرانهاش به انتخاب موضوعات جهت داده است؛ چه در رادیو ورزش و چه امروز در رادیو اقتصاد. آینده فرزند و شرایطی كه بچهها در سالهای بعد با آن روبهرو میشوند، برایم اولویت بوده است.به گفته او، تعادل میان كار و پدر بودن با حضور آگاهانه شكل میگیرد: ساعتهایی از روز را مشخصا به پدر بودن اختصاص دادهام. خوشبختانه رابطهای دوطرفه و مبتنی بر احترام و محبت با فرزندم شكل گرفته است.
درخشنده روز پدر را فرصتی برای بازاندیشی میداند و عنوان میكند: روز پدر اول از همه برای من به عنوان فرزند نوعی احساس مسئولیت در قبال پدر عزیزم است و از طرفی چون در طول این سالها محبت پدر فرزندی را تجربه كردهام سعی میكنم همان را به فرزند خودم هم انتقال دهم؛ اینكه پدر، اولین پناهگاه فرزند است و تلاش كردهام در عمل به آن وفادار بمانم.
روایت بدون حس، دیگر برایم كافی نیست
رضا عزتی، تهیهكننده شبكه رادیویی صبا، پدر یك پسر 9 ساله به نام مانی است. او عنوان میكند كه پدر شدن، زاویه نگاهش به برنامهسازی را تغییر داده است: قبلتر بیشتر به فرم و ساختار فكر میكردم، اما حالا حس برایم پررنگتر شده است. ناخودآگاه دنبال روایتهایی میروم كه امید، امنیت و آینده در آنها جریان داشته باشد.
او تعادل میان كار و پدر بودن را دشوار اما شدنی میداند: سعی میكنم حداقل بخشی از روز را آگاهانه فقط پدر باشم، نه تهیهكننده. ممكن است زمانش كوتاه باشد اما كیفیتش مهم است. وقتی كنار پسرم هستم، تمام حواسم به اوست و همین زمانهای كوتاه هم به من انرژی میدهد و هم تمركزم را در كار بیشتر میكند.عزتی معتقد است تجربههای روزمره پدرانه، مستقیم به ایدههای برنامهها
راه پیدا میكنند: نگرانیها، خوشحالیها و سؤالهایی كه پدر شدن در ذهن آدم میسازد، منبع الهام است. شنونده شاید اسمش را نداند اما صداقت صدا را حس میكند و با آن همراه میشود.
علاقهمندی به كار در رسانه
محمدرضا پاكزادیان، تهیهكننده شبكه رادیویی تهران، 51 ساله و پدر دو فرزند است؛ دختری 16 ساله و پسری 10 ساله. او توضیح میدهد: پدر بودن، نگرشش به برنامهسازی را عمیقتر و دغدغهمندتر كرده است.
پاكزادیان ادامه میدهد: پدر بودن مسئولیتهایی به همراه دارد كه هم در خانواده و هم در جامعه باید به آنها توجه كرد. وقتی این نگاه به برنامهسازی وارد میشود، دغدغههای واقعی پدران امروز، بهویژه در مواجهه با نسل جدید، آگاهانهتر بیان خواهد شد.
او معتقد است رسانه میتواند به فهم متقابل نسلها كمك كند؛ ما كه دهه پنجاهی هستیم، با نسلی روبهرویم كه تكنولوژی بهشدت تغییرشان داده است. اگر زبانشان را نفهمیم، نمیتوانیم با آنها ارتباط بگیریم؛ برنامهسازی باید كمك كند این نزدیكی نسلها اتفاق بیفتد.
پاكزادیان با صراحت از سختی ایجاد تعادل میان كار رسانهای و زندگی خانوادگی سخن میگوید: كار رسانه را خیلی دوست دارم و با لذت وارد سازمان میشوم. آنتن در دست ما مسئولیت سنگینی دارد؛ مخاطبانی از هر قشر و با هر تفكری. همین باعث شده گاهی وقت كمتری برای فرزندانم بگذارم اما این تعادل را باید آگاهانه مدیریت كرد؛ هرچند واقعا كار سختی است.
او تجربه پدر بودن را راهنمای خطوط قرمز رسانهای میداند و تصریح میكند: همه حرفها را نمیشود در رسانه گفت. وقتی پدر هستی، بیشتر مراقب میشوی كه چه میگویی و چه چیزی واقعا به درد نسل امروز میخورد.
تجربهای كه وارد صدا میشود
محمدرضا قلمبر، گوینده و بازیگر رادیو نمایش، پدر دختری كلاس هشتمی، به نام الین است. او میگوید دغدغههای پدرانهاش مستقیما به محتوای برنامهها راه پیدا میكند: سعی میكنم به تفاوت نسل امروز با نسل ما و پیچیدگیهای آموزش بچهها بپردازم و پدر و مادرها را تشویق كنم با صبوری بیشتری با فرزندانشان رفتار كنند.
قلمبر به لحظههایی اشاره میكند كه كار پرحجم رسانهای او را از دیدار دخترش دور كرده اما میكوشد این فاصله را جبران كند: بعضی وقتها وسط كار دویدهام و فقط برای چند دقیقه، دخترم را جلوی مدرسه یا خانه غافلگیر كردهام. او معتقد است تجربههای ساده خانوادگی میتوانند به برنامه جان بدهند: یكبار الین شب عید زنگ زد و تبریك گفت و همان لحظه در برنامه بازتاب پیدا كرد. یا روزی كه هوا آلوده بود، اسباببازی بخور سردش را داد كه به محل كارم ببرم. این چیزها شاید كوچك باشند اما برای شنوندهای كه همذاتپنداری میكند حس عشق و نزدیكی میسازند.
امید به آینده
محمدحسین سامی، متخصص ارتوپدی و كارشناسمجری رادیو سلامت، پدر دو فرزند است؛ یكی دانشجوی پزشكی و دیگری دانشآموخته برنامهنویسی. او میافزاید:پدر بودن باعث افزایش امید به زندگی میشود و این امید در انتخاب موضوعهای برنامهها كاملا تأثیرگذار است.
به گفته او، تمركز برنامههایش بر سلامت فردی و خانوادگی بوده و مطالبی كه انتخاب میشود، در جهت سلامت خانواده و نگاه امیدوارانه به آینده است.
سامی میگوید فعالیتهای رادیوییاش عمدتا شبانه است و تداخل زیادی با نقش پدرانه ندارد اما تجربه پدر بودن میتواند الهامبخش انتخاب موضوعها باشد. او روز پدر را فرصتی برای بازنگری میداند: پدر در كنار مادر، ركن اصلی خانواده است. این روز فرصتی است برای فكر كردن به این نقش و اگر لازم باشد، ایجاد تغییر و اصلاح در آن.