خانه‌هایی كه با رادیو گرم می‌شود

به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، همه آنچه گفته شد در باب اهمیت خانواده، رادیو را به‌‌عنوان یك رسانه شنیداری قدیمی و فراگیر ملزم می‌سازد كه هرچه بیشتر در تولیدات خود به این نهاد مقدس توجه داشته باشد. برنامه‌های رادیویی می‌توانند بستری جذاب باشند برای روایت شنیداری یك خانواده موفق، صمیمی و صدالبته واقعی و به دور از هر اغراق ایرانی. در قالب گفت‌وگو با 14 برنامه‌ساز نگاهی داشته‌ایم به برنامه‌های خانوادگی موفق شبكه‌های مختلف رادیویی.

تمركز بر سبك زندگی ایرانی ــ اسلامی
برنامه «خانه و خانواده» روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت9تا10صبح به گویندگی فاطمه آل‌عباس و فیروزه آدابی روی آنتن رادیو ایران می‌رود. متین‌السادات فیروزی، تهیه‌كننده برنامه خانه و خانواده تاكید كرد: تمركز ما روی سبك زندگی ایرانی ــ اسلامی، مسائل بین همسران، فرزندآوری، تربیت فرزند،ارتباط بانوجوانان،ازدواج و آشنایی پیش از آن، سالمندان، اعتیاد و موضوعاتی از این دست است. خانه وخانواده از قدیمی‌ترین تولیدات رادیو ایران است ومن ازسال96 به این برنامه پیوستم. هر روز در برنامه به یك موضوع خاص می‌پردازیم و به‌تازگی مبحث عفاف و حجاب را هم اضافه كرده‌ایم. سعی می‌كنیم تا همه اعضای خانواده با هر رده سنی بتوانند از برنامه استفاده كنند؛ برنامه‌ای هم درباره ارتباط با نسل زد داشتیم.
فیروزی با اشاره به این‌كه رده سنی جوان بیشترین گروه مخاطبان برنامه هستند، یادآور شد: در حالی‌كه فرهنگ رفتن نزد مشاور مرسوم شده ولی باز مردم پرسش و سؤالات خود را با برنامه مطرح می‌كنند و به ما اعتماد دارند. آنها حتی سؤالات خصوصی خود را هم می‌پرسند و دغدغه‌های‌شان را بازگو می‌كنند. نقطه تمایز این برنامه با دیگر برنامه‌های شبكه‌های دیگر پرداخت به موضوعات روز از زاویه دیدی متفاوت است. سعی می‌كنیم سؤالات را به سمت و سویی ببریم كه كمتر پرسیده و بررسی شده است.

«زربانو» و معرفی زنان موفق
برنامه «زربانو» رادیو جوان با موضوع ارزش‌های اسلامی خانواده هر روز ساعت 13 روی آنتن این شبكه رادیویی می‌رود. زهره عبدالرحیم، تهیه‌كننده این برنامه بیان كرد: برنامه زربانو از سال 1403 به صورت تولیدی شروع به كار كرده است و پنج دقیقه زمان دارد.
هدف برنامه معرفی بانوان موفق ایرانی در تمام حوزه‌های هنری، سیاسی، اقتصادی، ورزشی و علمی است. وی با تاكید بر این‌كه حفظ ارزش‌های اسلامی ملاك اصلی برنامه در معرفی بانوان موفق است، خاطرنشان كرد: تمركزمان بیشتر روی ارزش‌های اسلامی خانواده و بانوانی است كه در كنار وظیفه مادری و رسیدگی به امور منزل، توانسته‌اند در حوزه‌های مختلف نیز فعالیت داشته و بدرخشند.
شاید تفاوت اصلی در كوتاه بودن زمان برنامه باشد. همچنین از صدای بانوان موفق برای ایجاد انگیزه و روحیه‌دادن به دیگر بانوان جامعه بهره گرفته شده است. استقبال شنوندگان هم باعث شد تا تولید برنامه پس از وقفه‌ای كوتاه دوباره ازسر گرفته شود.

«آشتی‌كنان» خانواده‌ها
برنامه «آشتی‌كنان» رادیو فرهنگ هر روز با حضور در دادگستری، به مسائل زنان خانواده و كودك می‌پردازد. نیكنام جبرائیلی‌پور، تهیه‌كننده برنامه آشتی‌كنان با بیان این مطلب، افزود: ما در دادگاه خانواده حضور داریم ، مشكلات مردم را از نزدیك می‌بینیم و كنكاش می‌كنیم. اگر هم نیاز باشد با بستگان و كسانی كه دخالت‌های بیجا می‌كنند، صحبت و مشكلات را رفع و رجوع می‌كنیم تا خانواده به یك زندگی صددرصدی و دوست‌داشتنی برسد. به‌گفته جبرائیلی‌پور، بیش از دو دهه از عمر برنامه آشتی‌كنان می‌گذرد و هدفش رفع مشكلات خانواده‌هاست.

تشویق خانواده‌ها به ورزش همگانی
«گلخانه» برنامه خانوادگی رادیو ورزش است كه با محوریت ورزش همگانی برای مدت حدود هفت سال شنبه تا چهارشنبه ساعت 11 و 30 دقیقه از این شبكه رادیویی پخش می‌شود. صدف سبحانی، تهیه‌كننده گلخانه درباره اهداف ساخت این برنامه، گفت: با توجه به اهمیت ورزش، كم‌تحركی ایرانیان و بیماری‌هایی كه ناشی از بی‌حركتی است، تصمیم گرفتیم برنامه‌ای بسازیم كه ورزش همگانی را ترویج دهیم. ترویج فرهنگ ایرانی ــ اسلامی هدف ماست و در این برنامه تلاش می‌كنیم ورزش‌های ساده و ارزان را در سبد خانواده قرار دهیم. برنامه ما خانوادگی است و شامل آیتم‌های طنز، پزشك خانواده و بازی‌های ایرانی، سالمندان، كودكان، بازی‌های محلی و طبیعت‌گردی و سرگرمی‌های فكری می‌شود. سبحانی درباره میزان استقبال از برنامه نیز توضیح داد: استقبال و بازخوردها خیلی خوب بوده و مطالبی كه توسط كارشناسان برنامه مطرح می‌شود، مانند موضوعاتی همچون مكمل‌های ورزشی، بازی‌های الكترونیكی، عوارض پشت‌میزنشینی و... استقبال شنوندگان را به‌دنبال دارد.

تشكیل «خانواده مبارك»
برنامه «خانواده مبارك» در رادیو صبا با نگاهی طنزآمیز به موضوع فرزندآوری و عواقب تك‌فرزندی می‌پردازد. این برنامه ازسال1402 روی آنتن رفته و هر روز از شنبه تا چهارشنبه به‌مدت 15 دقیقه پخش می‌شود. نوید جولایی، تهیه‌كننده این برنامه به تشریح اهداف ومحتوای این برنامه پرداخت و گفت: این برنامه با استفاده از نمایش‌هایی با زبان ساده و صمیمی، چالش‌ها و پیامدهای تك‌فرزندی را به‌شكلی شیرین و آموزنده به تصویر می‌كشد.هدف این بخش ازبرنامه، افزایش آگاهی خانواده‌ها درخصوص اهمیت داشتن فرزندان بیشتر در بهبود روابط خانوادگی و رشد جامعه است، در‌حالی‌كه فضایی مفرح و خنده‌دار نیز برای مخاطبان فراهم می‌آورد تا بتوانند با دغدغه‌های این موضوع به‌شكلی مثبت و سازنده روبه‌رو شوند. جولایی به محبوبیت شخصیت «مبارك» اشاره كرد و افزود: تصمیم گرفتیم كه این شخصیت را در قالب خانواده ایرانی طراحی كنیم تا بتوانیم موضوع خانواده و اهمیت آن را به‌صورت نمایشی بیان كنیم.

شنونده حریم باشیم
برنامه «حریم» روزهای دوشنبه ساعت 8:30 صبح از رادیو گفت‌وگو پخش می‌شود. گوینده برنامه فاطمه حسن‌پور و تهیه‌كننده سردبیر و طراح سوالات زهرا بحریه است. تهیه كننده «حریم» درباره اهداف ساخت این برنامه عنوان كرد: خمیرمایه برنامه، خانواده و انتقال فرهنگ پوشش صحیح است كه از خانواده منتقل می‌شود.
در حال حاضر، سبك زندگی‌ها تغییر كرده است. به‌همین دلیل، تلاش داریم كه فرهنگ صحیح پوشش را در خانواده اشاعه دهیم. در حقیقت برنامه سعی در اشاعه فرهنگ پوشش مناسب در جهت به‌تعادل‌رساندن دارد.
ایده اصلی برنامه از یك سال قبل به‌وجود آمد. ایده من این بود كه در فضای آزاد به این موضوع پراهمیت بپردازیم تا به درك بهتر مقوله عفاف و حجاب و اثرگذاری آن در جامعه كمك كنیم. ناگفته نماند با هدف بصیرت‌افزایی در خصوص تبعات بدحجابی و تبیین هویت فرهنگی-اجتماعی در بستر هویت ایرانی-اسلامی و حضور دو طیف موافق و زاویه‌دار با موضوع، به این مقوله مهم و حائز اهمیت پرداختیم.

به‌توان زندگی
«به‌توان زندگی» برنامه خانواده‌محور رادیو اقتصاد است كه شنبه تا چهارشنبه ساعت10 پخش می‌شود. الهام مصطفوی، تهیه‌كننده برنامه توضیح داد: به‌توان زندگی یك بستر تحلیلی و گفت‌وگومحور است كه اقتصاد خانواده را نه به‌صورت تك‌بعدی، بلكه از زوایای به‌‌هم‌‌پیچیده و واقعی زندگی بررسی می‌كند. این برنامه با دعوت از مجموعه‌ای متنوع از متخصصان، از جمله اقتصاددانان، روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و كارشناسان رفتار مالی، تلاش می‌كند تصویر دقیقی از سازوكار تصمیم‌گیری اقتصادی در خانواده ارائه دهد؛ تصویری كه در آن عدد و رقم، بدون فهم رفتار انسان معنا ندارد و نگاه انسانی، بدون درك قواعد اقتصاد، راه‌حل قابل اتكا تولید نمی‌كند. تهیه‌كننده به‌توان زندگی درباره اهداف كلیدی تولید این برنامه گفت: كمك به توانمند‌شدن خانواده در تصمیم‌سازی مالی البته نه با آموزش سطحی و تكرار توصیه‌های دم‌دستی در دستور كار است. هدف این است كه خانواده بتواند انتخاب‌هایش را آگاهانه، پایدار و با كمترین خطا انجام دهد.

همراه با حریم ریحانه
برنامه «حریم ریحانه» دو روز در هفته (یكشنبه و چهارشنبه‌) ساعت 11:05 از رادیو قرآن پخش می‌شود. سمیرا قنبری به‌عنوان تهیه‌كننده حریم ریحانه درباره این برنامه توضیح داد: حریم ریحانه با گزارش شروع می‌شود و هر بار با اشخاص مختلف، به‌ویژه جوانان و نوجوانان، در مكان‌های عمومی گفت‌وگو می‌كنیم و سوالات ذهنی‌ای كه درخصوص موضوعات مختلف مانند حجاب دارند و جواب آنها را از قرآن می‌خواهند، با كارشناس برنامه در میان می‌گذاریم. مدت زمان برنامه 10 دقیقه و مشتمل بر گزارش و آیتم كارشناس می‌شود كه بیشتر بر مساله حجاب متمركز است.

نوای پیام زندگی
برنامه «پیام زندگی» رادیوپیام مسائل دینی، مذهبی و تربیتی اسلام و برشی كوتاه از زندگی پیامبران، امامان و بزرگان دین را به شنوندگانش ارائه می‌دهد. علی همایی، تهیه‌كننده پیام زندگی درباره این برنامه بیان كرد: از آنجا كه در عصر ارتباطات و سرعت در انتقال محتوا و مفاهیم هستیم تلاش می‌كنیم مطالب خیلی كوتاه و موجزی را درباره موضوعات مرتبط با خانواده و مسائل تربیتی فردی و اجتماعی و مضامین كاربردی زندگی ارائه دهیم. از سوی دیگر، سعی می‌كنیم به تربیت فرزندان بپردازیم، چون درحال‌حاضر بین بچه‌ها و والدین اصطكاك وجود دارد و فاصله بین نسلی زیاد شده است. با توجه به تعریف رادیوپیام، مطالب ارائه‌شده در برنامه باید كوتاه، موجز و كارآمد باشد. از همین رو خیلی از مفاهیم را كوتاه كرده‌ایم و به فراخور سلیقه مخاطب و پسند آنها بازگو می‌كنیم. از آنجا كه آیتم‌های برنامه كوتاه است و همه‌قشری را فرا می‌گیرد مورد پسند مخاطب قرار دارد.

پویش خانوادگی برای قرائت قرآن
برنامه «زندگی زیباست» پنج سال است كه با هدف ترویج فرزندآوری و فرزندپروری روی آنتن رادیو معارف می‌رود. سید محمدعلی حسینیان، مدیر گروه قرآن و اهل بیت(ع) رادیو معارف، درباره زندگی زیباست بیان كرد: هدف اصلی برنامه ترویج فرزندپروری و سوق‌دادن ایران به سمت‌و‌سوی جوانی جمعیت و همچنین كمك به پرورش فرزندانی قوی و كارآمد برای جامعه جوان ایران‌زمین است. حسینیان خاطرنشان كرد: در سال جاری بیشترین تمركز برنامه روی موضوعات مختلف فرزندپروری بود كه با توجه به شبیخون فرهنگی دشمنان قسم‌خورده ایران برای فروپاشی خانواده، بتوانیم به والدین برای تربیت فرزندانی پرتوان و مؤمن، آموزش‌‌ها و مهارت‌هایی را ارائه دهیم. از سوی دیگر، در هر برنامه از مساله بسیار مهم فرزندآوری غافل نمی‌شویم و از دریچه‌های متفاوت به این مهم می‌پردازیم. در برنامه زندگی زیباست، اولا به‌طور بسیار جزئی و كاربردی وارد موضوعات فرزندآوری و فرزندپروری می‌شویم و در هر موضوعی از روان‌شناس متخصص همان مبحث بهره می‌گیریم. نكته دوم این‌كه مباحث صرفا به‌صورت علمی ارائه نمی‌شود و از طنز هم استفاده می‌كنیم كه شعرخوانی طنازانه استاد احمد رفیعی وردنجانی، از جذابیت‌های خاص این برنامه است. همچنین در برنامه، پویشی خانوادگی برای قرائت قرآن داریم كه از سراسر ایران مشاركت و اعلام حضور و همراهی می‌كنند.

بازنمایی چهره زن مسلمان
طنین صدای «ایران‌بانو» هر هفته از شنبه تا چهارشنبه ساعت 9 روی آنتن رادیومقاومت می‌رود. برنامه‌ای كه با همراهی بانوان شاخص و كارشناسان این حوزه، دریچه‌ای رو به كنشگری و حضور موثر زنان در جامعه می‌گشاید.به گفته تهیه‌كننده ایران‌بانو، این برنامه متشكل از بخش‌های الگوی سوم زن، خانواده شهدا و بانوی فعال اجتماعی است و ابعادی را كه مرتبط با خانم‌هاست مد نظر دارد تا تعادل و تلفیق بین نقش خانوادگی و اجتماعی‌شان و قدرتمندی این الگو در جامعه ایرانی را بیان كند. فاطمه مرتضویان بیان كرد: سیاست این برنامه بر بهره‌گیری از بانوان تحلیلگر سیاسی استوار است. با توجه به روح حاكم بر ایران‌بانو، تلاش می‌كنیم نقش بانوان هوشیار، پرنشاط و امیدآفرین را در كنار كنشگری آنان در جامعه امروز و تقابل‌های رسانه‌ای، به‌طور ویژه تبیین كنیم. درواقع تلاش داریم تا خانم‌ها به‌عنوان‌ تربیت‌كننده نسل‌ها و در مقام همسری و مادری با تشخیص خبرها و فضای روانی جامعه بتوانند اثرگذاری مفید داشته باشند و نسل امیدواری را تربیت كنند.

اجرای پرونده‌های روانپزشكی
پخش برنامه «نگاهی دیگر» از اسفندماه سال گذشته در رادیونمایش آغاز شده است. در هر قسمت از این برنامه، یكی از پرونده‌های روانپزشكی در قالب «نمایش مستند» بازسازی و اجرا می‌شود. پگاه عموزاده، تهیه‌كننده نگاهی دیگر اظهار كرد: این برنامه طبق سند تحول سازمان صداوسیما و با هدف جلوگیری از سقط‌جنین و اطلاع‌رسانی درباره آثار روحی و روانی آن ساخته می‌شود. قبل از نگاهی دیگر، در رادیونمایش اصلا برنامه‌ای یا آیتمی كه به روان‌شناسی اختصاص داشته باشد، نداشتیم. نگاهی دیگر برنامه جدیدی بود كه از آن استقبال شد و ادامه پیدا كرد. در برنامه بازیگران ثابت و متغیر داریم، مانند سعیده فرزین، نسرین زارع، ماكان رضایی‌پور، مسعود خواجه‌وند و بازیگران دیگری از اداره كل نمایش. كارشناس و روان‌شناس برنامه هم آقای دكتر عباس فارغ است كه به زبان ساده راهكارها درمانی را ارائه می‌دهد.

حریم آرامش در خانواده
برنامه«حریم آرامش»رادیوسلامت بر روابط زناشویی درخانواده و حریم‌ها و آموزش‌هایی كه درابتدای ازدواج داده می‌شود تمركز دارد. رضا خواجه‌ای، قائم‌مقام مدیر شبكه رادیوسلامت درباره ساختار و محتوای این برنامه توضیح داد: توضیحات و آموزش‌هایی كه درحریم آرامش داده می‌شود درهیچ برنامه دیگری وجود ندارد.این برنامه ضمن تبیین چگونگی و كیفیت روابط زناشویی در خانواده و آموزش‌هایی كه در ابتدای ازدواج داده می‌شود، مشكلات روان‌شناسی و بیماری‌های زناشویی را بیان می‌كند. این برنامه، روابط زناشویی را محور گفت‌وگو قرار داده؛ گفت‌وگویی صریح اما مسئولانه كه خطوط قرمز فرهنگی و اخلاقی در آن به‌دقت رعایت شده‌اند. برای شروع كار نیز خیلی تلاش شد تا مجوزهای لازم گرفته شود. به گفته قائم‌مقام مدیر شبكه رادیوسلامت، برنامه حریم آرامش پنجشنبه‌ها ساعت 11:30 با گویندگی لیلی علوی و با حضور دكتر زهره كشاورز به‌عنوان كارشناس بهداشت خانواده روی آنتن می‌رود.

«مهرانه»؛ برنامه‌ای برای نجات خانواده‌ها از مرز جدایی
برنامه «مهرانه»روزهای سه‌شنبه ساعت10به تهیه‌كنندگی مینا نیكانیك وبااجرای گیتی خامنه از رادیوتهران پخش می‌شود. گیتی خامنه درباره اجرا در برنامه مهرانه تصریح كرد: وقتی برنامه پیشنهاد شد از آنجا كه روان‌شناسی مبحث مورد علاقه من است پذیرفتم. نام اولیه برنامه «میدان مادر» بود ولی به مرور به «مهرانه» رسیدیم. برنامه مهرانه به موضوع سلامت روان و مشكلات رایج در نهاد خانواده و حوزه‌ كودك و نوجوان می‌پردازد. رویكرد اصلی این برنامه، واكاوی مسائل خانوادگی وارتقای سطح تعامل میان اعضای خانواده ونوجوانان است.كارشناسان مهرانه همه از روان‌شناسان و متخصصین شاخص سلامت روان هستندو این برنامه برای شخص خودم یك كلاس است. برنامه یك پویایی خاصی دارد و مخاطبان با سامانه پیامكی و تماس تلفنی، سؤالات ونظرات خود رامطرح می‌كنند ودرتعامل هستیم. خامنه تاكیدكرد: ازكسانی كه شنونده هستند، بازخوردهای خیلی فوق‌العاده‌ای دریافت می‌كنیم. حتی شنیده‌ام كسانی كه در زندگی‌شان تا مرز جدایی رفته بودند با شنیدن برنامه، درصدد حل مشكلات‌شان برآمده‌اند. یك اتفاق خوب دیگر این‌كه بعد از برنامه اعتماد نسبت به روان‌شناسان و مشاورین خانواده بیشتر شد.مجری مهرانه خاطرنشان كرد: این برنامه با تغییر نگرش كسانی كه مشكلات را جزء لاینفك زندگی می‌پنداشتند، مسیر تازه‌ای گشود. اكنون مخاطبان می‌آموزند كه با آگاهی و كمك‌گرفتن از مشاوران، می‌توانند به‌جای پذیرش رنج،به سوی حل مساله حركت كنند. نهادینه‌شدن این فرهنگ كه بایدبه مباحث روان‌شناختی نگاهی تخصصی داشت، كلید دستیابی به جامعه‌ای سالم است.خوشبختانه درحال‌حاضرجامعه خیلی پیشرفت‌كرده و كمك‌گرفتن ازمشاوره در خانواده‌ها مرسوم شده است. ترویج تعامل صحیح و سازنده با روان‌شناسان و مشاوران، از اهداف اصلی تولید این برنامه بوده است. همین موضوع یعنی پرداخت تخصصی به مقوله روان‌شناسی، یكی از نقاط تمایز مهرانه با دیگر برنامه‌های مشابه است.