شبهای قدر همواره در فرهنگ مردم ایران جایگاهی ویژه دارد؛ شبهایی سرشار از دعا، مناجات و بازگشت به خویشتن كه دلهای بسیاری را به سوی معنویت و آرامش سوق میدهد. امسال این شبهای نورانی در شرایطی فرا رسیده كه كشور روزهای حساسی را پشت سر میگذارد و فضای عمومی جامعه تحت تاثیر جنگ و تحولات منطقهای قرار دارد. در چنین فضایی، حفظ حالوهوای معنوی جامعه و تقویت روحیه امید و همبستگی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میكند.
در این میان، رسانه ملی با برنامهریزی گسترده در شبكههای رادیویی و تلویزیونی تلاش دارد تا شبهای قدر امسال را به شكلی متفاوت و پررنگ در قاب رسانه و امواج رادیو بازتاب دهد. تنوع برنامههایی كه برای این ایام تدارك دیده شده نشان میدهد رادیو و تلویزیون با وجود شرایط خاص این روزها، توجه ویژهای به نیاز معنوی مخاطبان دارد.
پخش مراسم احیا از اماكن مقدس، قرائت ادعیه معروف شبهای قدر، مناجاتخوانی، سخنرانیهای معرفتی و گفتوگو با كارشناسان دینی از جمله بخشهای ثابت این برنامههاست؛ اما در كنار این قالبهای شناختهشده، شبكههای مختلف تلاش دارند با طراحی برنامههای متنوعتر و استفاده از قالبهای متفاوت، فضای تازهای برای مخاطبان ایجاد كنند. از روایتهای مردمی و گزارشهای میدانی گرفته تا برنامههای تركیبی و گفتوگوهای تحلیلی درباره ابعاد معنوی و اجتماعی شبهای قدر، مجموعهای از برنامهها شكل گرفته كه مخاطبان با سلایق مختلف میتوانند از آن بهرهمند شوند.
یكی از نكات قابل توجه در برنامههای امسال، توجه همزمان به دو محور مهم است؛ نخست حفظ و تقویت حالوهوای معنوی شبهای قدر و دوم پرداختن به موضوع وحدت و همدلی ملی. در شرایطی كه كشور درگیر جنگ تحمیلی است، تقویت روحیه همبستگی و انسجام اجتماعی اهمیت ویژهای پیدا میكند. بسیاری از برنامههای رادیویی و تلویزیونی سعی دارند این پیام را در كنار مناجات و دعا به مخاطبان منتقل كنند كه قدرت جامعه ایرانی در همدلی و همراهی مردم با یكدیگر نهفته است.
در این میان، رادیو همچنان نقش صمیمی و تاثیرگذار خود را حفظ كرده است. صدای دعا، قرآن و مناجات از شبكههای مختلف رادیویی برای بسیاری از مخاطبان یادآور فضایی آرام و معنوی است؛ فضایی كه در شبهای قدر به اوج خود میرسد. همراهی رادیو با مخاطبان در مسیر رفتن به مساجد، در خانهها یا حتی در محل كار نشان میدهد این رسانه قدیمی هنوز هم جایگاه ویژهای در سپهر رسانه و لحظههای معنوی زندگی مردم دارد.
تلویزیون نیز با پخش زنده مراسم احیا از اماكن مقدس و تولید برنامههای متنوع، میخواهد حالوهوای این شبها را به خانههای مردم بیاورد و امكان همراهی معنوی برای كسانی كه امكان حضور در مراسم را ندارند فراهم كند.
در مجموع، برنامهریزی ویژه شبهای قدر در رسانه ملی نشان میدهد كه حتی در روزهای سخت و شرایط جنگی نیز توجه به نیازهای فرهنگی و معنوی جامعه در اولویت قرار دارد. تنوع و گستردگی این برنامهها، نشانهای از تلاش مجموعه رادیو و تلویزیون برای همراهی با مردم در لحظههای مهم معنوی است؛ همراهیای كه میتواند در كنار دعا و مناجات، روحیه امید و همبستگی را نیز در جامعه تقویت كند.
فاطمه عودباشی