گفت‌وگوی «قاب كوچك » با 11مدیر و برنامه‌ساز پیرامون سالروز تولد رادیو 86 سال شنیدن

به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، رادیو امروز، تركیبی از سنت و نوآوری است؛ از برنامه‌های كلاسیك تا پادكست‌های مدرن، همه در تلاش‌اند تا این میراث شنیداری را زنده نگه دارند. درآستانه 86سالگی رادیو، نگاهی دوباره به نقش آن در فرهنگ‌سازی، اطلاع‌رسانی و ایجاد همبستگی اجتماعی، اهمیت این رسانه را بیش از پیش نمایان می‌كند، رسانه‌ای كه هنوز هم می‌تواند در سكوت شب یا شلوغی روز، همدمی قابل اعتماد و قصه‌گوی لحظه‌های ناب زندگی باشد.
در همین راستا، با مدیران شبكه‌های رادیویی و برنامه‌سازان گفت‌وگو كردیم.

مرجع و اثرگذار
سید مرتضی كاظمی دینان، مدیر شبكه رادیویی ایران، پیرامون سالگرد رادیو به قاب كوچك گفت:رادیو در سپهر رسانه‌ای كشورمان، یكی از رسانه‌های مهم و اثرگذار در طول تاریخ ورود رسانه‌های نوین به ایران بوده و در بسیاری از تحولات تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و رویدادهای بزرگ كشور، در این هشتاد و اندی سالی كه از آغاز به كار این رسانه گرم و صمیمی می‌گذرد، اثرگذاری جدی داشته است؛ به‌گونه‌ای كه در روند این تحولات، در شتاب‌بخشی یا كاهش اثرات آنها نقش مهمی ایفا كرده و در بسیاری از برهه‌ها نیز مرجع اطلاع‌رسانی و تحلیل وقایع بوده است. امسال در حالی به سالگرد تأسیس رادیو و هشتاد و ششمین سال آغاز به كار رادیو ایران، به‌عنوان نخستین رسانه شنیداری كشور، نزدیك می‌شویم كه درگیر یك جنگ ظالمانه هستیم كه به ما تحمیل شده است. درهمین شرایط نیز نقش و اثرگذاری رادیو، به‌عنوان مهم‌ترین رسانه در بحران، به‌واسطه سادگی، چابكی و در دسترس بودن، بیش از پیش مشخص شده است. امروز وقتی به نقاط مختلف كشور نگاه می‌كنیم، از تجمعات شهری تا روستاها و مناطق دورافتاده و حتی میان مشاغل سخت، می‌بینیم رسانه‌ای كه همدم، انیس و همراه مردم و مرجع اطلاع‌رسانی تحولات است، همچنان رادیو است.

پختگی در كنار طراوت و پویایی
مهدی شهاب‌تالی، مدیر شبكه رادیویی گفت‌وگو بیان كرد: رادیو از آن دسته رسانه‌هایی است كه نمی‌توان آن را از زیست روزمره مردم حذف كرد؛ رسانه‌ای كه در بزنگاه‌های مختلف، از لحظات آرام تا شرایط بحرانی، همواره حضوری مؤثر، آرام‌بخش و قابل اعتماد داشته و به یك مرجع ارتباطی تثبیت‌شده تبدیل شده است. وی با اشاره به ماهیت درونی این رسانه افزود: در رادیو صرفا با یك فرآیند تولید محتوا مواجه نیستیم، بلكه با جریانی زنده از همدلی و همراهی روبه‌رو هستیم. فضای استودیوهای پخش و اتاق‌های تولید، واجد صمیمیتی ریشه‌دار است كه در طول سال‌ها شكل گرفته و آن را به محیطی فراتر از یك ساختار اداری بدل كرده است؛ نوعی خانواده حرفه‌ای كه انسجام و درك مشترك آن، به‌وضوح در آنتن و ارتباط با مخاطب بازتاب پیدا می‌كند. رادیو در 86 سالگی به مرحله‌ای از پختگی و مرجعیت رسیده، اما در عین حال، همچنان رسانه‌ای زنده، پویا و سرزنده است و با وجود قدمت، طراوت خود را حفظ كرده است. حفظ كیفیت، دقت در اطلاع‌رسانی و پاسخ‌گویی به نیازهای مخاطبان، از مهم‌ترین الزامات پیش‌روی رادیوست تا این رسانه با اتكا به صمیمیت، صداقت و تجربه، همچنان جایگاه خود را در دل مخاطبان حفظ كند.

خانه امن ماست
حمیدرضا افتخاری، مدیر شبكه رادیویی صبا از جایگاه تاریخی و آینده‌دار این رسانه سخن گفت و رادیو را «خانه امن من» توصیف كرد. او با اشاره به سال‌های آغازین فعالیت خود در این حوزه اظهار كرد: فضای صمیمی و حرفه‌ای رادیو همواره برایش یادآور نوعی آرامش و اعتماد بوده و رادیو برای من مثل خانواده است؛ خانواده‌ای كه در تمام فراز و نشیب‌ها همراه من بوده است.ویژگی منحصربه‌فرد رادیو، توانایی ایجاد ارتباط مستقیم و بی‌واسطه با ذهن و احساس مخاطب است؛ ارتباطی كه از نظر او حتی در عصر غلبه تصویر و شبكه‌های اجتماعی نیز جایگزینی ندارد. رادیو رسانه‌ای است كه با قدرت تخیل شنونده زنده می‌شود و به همین دلیل، عمق ارتباط آن با مخاطب از بسیاری از رسانه‌های دیگر بیشتر است. مدیر شبكه رادیویی صبا با نگاه به آینده این رسانه، رادیو را همچنان سرشار از ظرفیت‌های كشف‌نشده دانست و گفت: رادیو هنوز عرصه‌های فتح‌نشده‌ای دارد كه باید در این عرصه‌ها ورود كرد. ضمن این‌كه با گذشت 86 سال از تولد رادیو، این رسانه همچنان زنده، پویا و تأثیرگذار است و می‌تواند به‌عنوان تكیه‌گاهی امن برای نسل‌های امروز و فردا ایفای نقش كند.

ارگ تاریخی، موزه خاطرات شیرین
محسن سوهانی، مدیركل هنرهای نمایشی رادیو و رادیونمایش با اشاره به نقش بی‌بدیل این رسانه پیشكسوت در تاریخ معاصر كشور، از ارگ تاریخی رادیو به عنوان موزه زنده خاطرات بزرگترین فرهیختگان و هنرمندان این سرزمین یاد كرد و گفت: شانس بزرگ من آن بود كه طی سال‌های اخیر در این بنای پرخاطره، كنار هنرمندان نازنینی روزگار گذراندم كه هر روزش برایم شیرین ترین خاطره‌ها را رقم زد.وی با مروری بر مهم‌ترین رویدادهای هشتاد و شش سال تاریخ رادیو اظهار داشت: رادیو از نخستین روزهای پخش آزمایشی در سال 1319 تا امروز، همیشه هم نفس و هم قدم مردم و نبض تحولات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی بوده است. از پخش زنده موسیقی اصیل و نمایش‌های ماندگار در دوران طلایی، تا رواج زبان فارسی معیار و انعكاس صدای مردم و آخرین رویدادها.
سوهانی افزود: رادیو در این سال‌های طولانی، نه فقط یك رسانه، كه همسفر دیرینه ایرانیان بوده است. خاطره‌های جمعی این سرزمین با موج هایش گره خورده؛ از صدای اكبر مشكین، هوشنگ سارنگ، رامین فرزاد، ژاله علو، توران مهرزاد و بسیاری دیگر از صداپیشگان محبوب در قصه‌های شب، تا اشعار و ترانه‌های رهی معیری و هوشنگ ابتهاج و نوای جاویدان اساتیدی چون بنان و شجریان كه از همین امواج به خانه‌ها رسید، به دل‌ها راه یافت و خاطره‌ها ساخت. رادیو پیر فرزانه‌ای است كه هنوز هم طراوت و شادابی خود را حفظ كرده است.

رسانه‌ای جادویی
فریبرز گلبن، پیشكسوت رادیو جوان ضمن تبریك روز ملی رادیو و86 سال حضورگرم در كنار مردم بیان كرد: خوشحالم كه یك سال دیگر در روز ملی رادیو در كنار همكاران رایویی حضور دارم و در این سالها در كنار رادیو زندگی كرده‌ام. من رادیو را مثل مادرم دوست دارم زیرا زندگی با رادیو زیباست و اگر كسی این گرمای زندگی را با رادیو درك كند از آن لذت می‌برد. رادیو اساسا ابزار موثر و وسیله‌ای است كه از خارج به ایران وارد و طی چندین دهه گذشته در ایران بومی شده است. طی چندین سال گذشته رسانه‌های مختلفی در دنیا پیدا شده كه رقابت‌ها را افزایش داده‌ اما رادیو كماكان جایگاه خود را دارد و به صورت كاملا پویا به فعالیت خود در فرمت‌های جدید مثل پادكست و برنامه‌های نوین رادیویی ادامه می‌دهد. رادیو رسانه‌ای جادویی است كه همیشه قابلیت به روز رسانی لحظه‌ای را دارد و مثل رسانه‌های دیگر نیست كه برای به روزرسانی نیازمند زمان هستند. مردم از زمانی كه چشم باز می‌كنند با رادیو زندگی می‌كنند و اخبار روزانه تا موسیقی و اطلاعات دیگر را می‌توانند از این رسانه دریافت كنند.

صمیمیت و سادگی
آرمان ستوده، مدیر پخش ونظارت رادیوپیام درپاسخ به این سؤال كه به مناسبت 86سالگی رادیو،فكر می‌كنید راز ماندگاری این رسانه در چیست؟ گفت: به ‌نظر من، مهم‌ترین راز ماندگاری رادیو در صمیمیت و سادگی آن است. رادیو هیچ‌گاه فاصله‌ای میان خود و مخاطب ایجاد نكرده؛ همیشه بی‌واسطه، صادق و در دسترس بوده است. صدا قدرتی دارد كه می‌تواند تخیل را فعال كند و همین ویژگی باعث می‌شود هر شنونده تجربه‌ای شخصی از یك برنامه داشته باشد. رادیو در لحظات مختلف زندگی، از شلوغی خیابان‌ها تا سكوت شب، همراه مردم بوده و همین همراهی مستمر، آن را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل كرده است. وی درباره این‌كه با توجه به پیشرفت تكنولوژی و گسترش رسانه‌های تصویری، آیا رادیو هنوز جایگاه خود را حفظ كرده است؟ گفت: قطعا همین‌طور است. شاید شكل مصرف تغییر كرده باشد، اما اصل نیاز به شنیدن همچنان پابرجاست. رادیو توانسته خود را با تحولات جدید وفق دهد؛ امروز در قالب پادكست‌ها، رادیوهای اینترنتی و اپلیكیشن‌های موبایلی حضور دارد و حتی مخاطبانی فراتر از مرزهای جغرافیایی پیدا كرده است. این انعطاف‌پذیری نشان می‌دهد كه رادیو یك رسانه ایستا نیست، بلكه زنده و در حال تحول است.

آگاهی‌بخشی و امیدآفرینی
طاهره جولانی، مدیر گروه كسب و كار و آفرینی رادیواقتصاد گفت: 86سالگی رادیو را صمیمانه تبریك می‌گویم؛ رسانه‌ای كه طی دهه‌ها، همراه صادق مردم بوده و در فرازونشیب‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، نقش بی‌بدیلی در آگاهی‌بخشی و امیدآفرینی ایفا كرده است. روز رادیو فرصتی ارزشمند برای قدردانی از تلاش‌های بی‌وقفه همه فعالان این عرصه است؛ كسانی كه با تعهد و عشق، صدای حقیقت را به گوش جامعه می‌رسانند. در این میان، رادیواقتصاد به‌عنوان رسانه‌ای تخصصی، توانسته با تمركز بر حوزه‌های كسب‌وكار، كارآفرینی و توسعه اقتصادی، نقش مهمی در ارتقای دانش اقتصادی مخاطبان و حمایت از تولید و اشتغال ایفا كند. این شبكه با بهره‌گیری از كارشناسان برجسته و برنامه‌های هدفمند، بستری برای تبادل اندیشه‌ها و ترویج فرهنگ كار و خلاقیت فراهم آورده است. امروز، بیش از هر زمان دیگری، جامعه ما نیازمند رسانه‌هایی آگاه، مسئول و آینده‌نگر است و رادیو، به‌ویژه رادیواقتصاد، می‌تواند همچنان در مسیر توسعه پایدار، الهام‌بخش نسل‌های جدید باشد.

اصیل و ماندگار
نوید جولایی، تهیه‌كننده رادیوورزش بیان كرد: در آستانه 86سالگی رادیو، وقتی از نقش و اهمیت این رسانه حرف می‌زنیم، درواقع از یكی از اصیل‌ترین و ماندگارترین ابزارهای ارتباط جمعی یاد می‌كنیم. با وجود گسترش شبكه‌های اجتماعی و رسانه‌های تصویری، رادیو همچنان جایگاه خودش را حفظ كرده است. دلیل این ماندگاری، مزایای ویژه‌ای است كه رادیو را از سایر رسانه‌ها متمایز می‌كند. امروز رادیو با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، پادكست‌ها و پخش اینترنتی، توانسته نسل جدید را هم با خودش همراه كند. رادیو نه‌فقط یك رسانه، بلكه بخشی از حافظه فرهنگی و هویت ارتباطی ملت است؛ رسانه‌ای كه همچنان زنده، پویا و اثرگذار مانده و من خوشحالم كه در یك خانواده رادیویی به دنیا آمدم، در كنار پدر و مادر و خواهرانم كه همگی از جنس رسانه و مخصوصا رادیو هستند آموختم و بزرگ شدم و الان در آستانه 86سالگی این امواج جادویی به‌عنوان عضو كوچكی از خانواده بزرگ رادیو، می‌توانم این تولد بزرگ را به همه تبریك بگویم.

همراه همیشگی مردم
علیرضا محمدی، گزارشگر باسابقه شبكه رادیویی تهران پیرامون سالروز رادیو تاكید كرد: رادیو نه از بین رفته و نه فراموش شده، اما این رسانه نخبگانی عاشق می‌خواهد. كشاورز در زمین كشاورزی، مغازه‌دار در مغازه و خانواده‌ها در پشت‌بام‌ها و زیر كرسی، تنها صدایی كه می‌شنیدند رادیو بود. قصه‌های شب را مادربزرگ‌ها برای نوه‌ها نقل می‌كردند و آنچه از رادیو فرا گرفته بودند، بازگو می‌نمودند. وی با اشاره به دهه‌های 30 و 40 افزود: پشت صف‌های طولانی شیر، مردم برای اثبات حرف‌شان یك سند داشتند: «فلان خبر را رادیو گفت». رادیو مرجع بی‌رقابت خبر بود. محمدی دوران دفاع‌مقدس را نقطه عطفی برای رادیو دانست و تصریح كرد: صدای محمود كرمی با آن تونالیته بی‌نظیر، فتح خرمشهر را چنان روایت كرد كه هنوز هم در گوش تاریخ طنین‌انداز است. رادیو در آن سال‌ها، رسانه ایثار و امید بود. رادیو، رسانه حوادث است. اگر سیل، زلزله یا جنگی رخ دهد، مردم دوباره به رادیو پناه می‌برند؛ چون این رسانه در سخت‌ترین شرایط هم روشن می‌ماند.

پیر اما هنوز رسا
مهدی آذری، مدیر گروه جامعه و فرهنگ رادیومعارف وقتی صحبت از رادیو می‌شود این‌گونه صحبت كرد: نشسته بر گوشه‌ای، گیسوان سفیدش را سپرده بر باد، آمدوشد آدم‌ها را تماشا می‌كرد و خاطراتش را رج می‌زد. یادش آمد زمانی همراه مردم، مشت گره كرده تا صدای انقلاب شود. یادش آمد زمانی رفته بود تا جبهه‌ها، تا شاهد دلیری شیرمردان و شیرزنان این سرزمین باشد و یادش آمد در آن روزها، صبح تا شب چشم نگذاشته بود تا خبر برساند، از خبر آمدن پرنده‌های دشمن تا خبر فتح. یادش آمد برای بچه‌های این سرزمین قصه گفته، بیشتر از هر وقت ظهرهای جمعه. یادش آمد قصه غصه‌ها و شادی‌ها را روایت كرده و بارها روی صحنه مردمان این سرزمین را خندانده و همراه آنها گریسته. یادش آمد چقدر شب‌ها لالایی خوانده و با صدای آرام «گنجشك‌ لالا» گفته. یادش آمد كه بارها به او گفته بودند باید بازنشسته شود، باید خانه‌نشین شود اما او بازهم خودش را به مردم رسانده بود. یادش آمد در جنگ 12روزه زخمی‌اش كردند اما او طاقت تنهایی نداشت پس مثل همه ایران ماند. یادش آمد در روزهای جنگ رمضان بازهم استوارتر از همیشه مثل روزهایی كه جوان‌تر بود، صبح تا شب چشم نگذاشته بود تا خبر برساند ... . او بود،هنوز هم بود،هرچند موهایش سپیدتر از گذشته، اما بود... با صدایی رساتر از قبل ... بلندتر… با خودش فكر كرد كه چقدر خاطره دارد از دوستانش ... از مریم نشیبا، از بهروز رضوی، از عذرا وكیلی، از امیر نوری و خیلی‌های دیگر و چقدر دلش تنگ بود برای دوستانی كه نبودند، برای مهران دوستی، برای منوچهر نوذری و برای دیگران. دلش خوش بود اما به همهمه امروز، دوستان جوانش، فرزندانش ... گیسوان سفیدش دوباره در باد رقصید و یادش آمد این‌بار فرزندانش 86 شمع بر كیك تولدش خواهند گذاشت و بودنش را جشن خواهند گرفت. پیر شده بود اما یادش نمی‌رفت كه نامش رادیوست. رادیو! تولدت مبارك! این فریاد نسلی است كه با صدای تو زیسته، خندیده، گریسته و ایستاده است. رادیو پیر نمی‌شود؛ فقط موهایش سپید می‌شود، اما صدایش هنوز رساتر از خاطره‌هاست.

رسانه‌ای گرم و پایدار
مرتضی میلانی، تهیه‌كننده رادیوسلامت، این رسانه باسابقه را یار و یاور همیشگی مردم توصیف كرد و گفت: رادیو در هر شرایطی به‌ویژه در بحران‌ها توانسته رسالت تاریخی خود را با قدرت ادامه دهد. وی با اشاره به تجربه‌های دشوار كشور در روزهای اخیر و همچنین دوران جنگ، رادیو را رسانه‌ای بی‌نظیر برای بحران خواند و تأكید كرد: رادیو در سخت‌ترین روزها با كمترین امكانات توانسته گسترده‌ترین دسترسی را فراهم كند و صدای مردم باشد. به گفته او، رادیو با وجود محدودیت‌ها، بیشترین بخش از نیازهای اطلاع‌رسانی و همراهی مخاطبان را پوشش داده است. میلانی 86سالگی رادیو را فرصتی برای یادآوری ارزش این رسانه اصیل دانست و تأكید كرد: رادیو همچنان گرم، قابل اعتماد و تكیه‌گاه مردم در شرایط مختلف خواهد بود.