رادیو امروز تنها به موجهای سنتی محدود نیست، بلكه در قالب پادكستها، بسترهای دیجیتال و رسانههای نوین نیز حضور فعال دارد، اما ماهیت رادیو تغییر نكرده است؛ همچنان رسانهای مبتنی بر صدا، ارتباط انسانی و تحلیل باقی مانده است
به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، چهارم اردیبهشتماه، رادیو در ایران 86 ساله شد. رسانهای كه روزگاری «جعبه سخنگو» خوانده میشد و امروز پس از نزدیك به یك قرن، نه تنها كهنه نشده، بلكه در هیاهوی شبكههای اجتماعی، پادكستها و الگوریتمهای پیچیده، نفس عمیقی میكشد و جانی تازه میگیرد.
رادیو تنها یك رسانه نبوده و نیست. رادیو میهمان همیشگی خانهها در شلوغی صبح و خلوت شب بود؛ همراه راننده در جادههای طولانی و صدای امید در تاریكترین روزهای جنگ و بحران. زیبایی رادیو در «بیچشمی» آن است؛ در همین سادگی كه چشم را میبندد و تخیل را میگشاید. رادیو به مخاطبش یاد داد كه میتوان شنید، تصور كرد و همراه شد بدون آنكه تصویری در كار باشد. در ایران امروز، با وجود انبوه شبكههای اجتماعی مجازی و سیل شایعات، رادیو همچنان یكی از مراجع قابل اعتماد برای دهها میلیون ایرانی است. رادیو در لحظات بحرانی، در شبهای انتخابات، در روزهای كرونا و در دل حوادث هرگز پیامش را قطع نكرده است.
مهدی شهابتالی، مدیر شبكه رادیویی گفتوگو در گفتوگو با «جوان»، از جایگاه تاریخی و امروزین رادیو در زیست رسانهای جامعه سخن گفت. رسانهای كه به اعتقاد او همچنان در بحرانها ستون اعتماد عمومی است. به باور او، رادیو بهواسطه دسترسی آسان، سرعت عمل و ضریب نفوذ بالا، همچنان یكی از مؤثرترین رسانهها در شرایط پیچیده و پیشبینیناپذیر محسوب میشود.
رادیو نقطه اتكای جامعه است
مهدی شهابتالی در ابتدای این گفتوگو، رادیو را رسانهای فراتر از یك ابزار اطلاعرسانی دانست و اظهار كرد: رادیو برخلاف بسیاری از رسانهها نهتنها از چرخه تحول حذف نشده، بلكه هر بار با اقتضائات جدید اجتماعی و فناوری بازتعریف شده است. رادیو یك رسانه زنده است، زیرا بر پایه صدا، سرعت و اعتماد بنا شده و این سه مؤلفه همچنان ستونهای اصلی آن هستند.
او افزود: در شرایط بحران، مخاطب بیش از هر زمان دیگری به رسانهای نیاز دارد كه سریع، دقیق و قابل اتكا باشد. در چنین لحظاتی، رادیو بار دیگر به نقطه تكیه جامعه تبدیل میشود.
وی با اشاره به تجربههای گذشته تأكید كرد: در بسیاری از موقعیتها كه فضای رسانهای با آشفتگی یا انتشار گسترده اخبار تأیید نشده مواجه شده، این رادیو بوده كه با حفظ چارچوب حرفهای به مرجع رجوع مخاطبان تبدیل شده و توانسته از تشدید فضای التهاب جلوگیری كند.
شهابتالی ادامه داد: استمرار اعتماد مخاطب به رادیو اتفاقی لحظهای نیست، بلكه حاصل سالها پایبندی به اصول حرفهای و پرهیز از هیجانزدگی رسانهای است.
اعتماد مخاطب سرمایه اصلی رادیو
مدیر رادیو گفتوگو با اشاره به تحولات فضای رسانهای اظهار كرد: شبكههای اجتماعی سرعت بالایی دارند، اما همیشه دقت و صحت در آنها تضمین شده نیست. در مقابل، رادیو اگرچه ساختاری كلاسیكتر دارد، اما سرمایه اصلی آن اعتماد است.
او تصریح كرد: در بحرانها، مخاطب به سمت رسانههای معتبر بازمیگردد و رادیو در این شرایط نقش مهمی در تنظیم فضای روانی جامعه و پالایش جریان اطلاعات ایفا میكند. امروز مخاطب با انبوهی از دادهها مواجه است و بیش از هر زمان دیگری نیاز به تحلیل و تفكیك اطلاعات دارد و این همان نقطهای است كه رادیو میتواند نقش راهبردی ایفا كند.
شهابتالی با اشاره به مأموریت این شبكه گفت: رادیو گفتوگو صرفاً رسانه خبر نیست؛ تلاش ما ارائه تركیبی از خبر، تحلیل و گفتوگوی كارشناسی است تا مخاطب تنها با داده مواجه نشود، بلكه به درك برسد. در شرایط حساس و بحرانها، این رویكرد اهمیت بیشتری پیدا میكند، زیرا جامعه بیش از اطلاع، نیازمند فهم است.
مدیر رادیو گفتوگو با اشاره به تجربههای مختلف این شبكه در مواجهه با شرایط خاص رسانهای و اجتماعی گفت: در دورههای مختلف از جمله شرایط ناشی از جنگ 12 روزه و دیگر رخدادهای پرتلاطم منطقهای و داخلی، این شبكه با موقعیتهایی مواجه شد كه نیازمند تصمیمگیری سریع، هماهنگی كامل و واكنش دقیق رسانهای بود.
آنتن بدون اختلال رادیو در جنگ
او تصریح كرد: همین تجربهها زمینهساز طراحی و اجرای ساختار مدیریت بحران در رادیو گفتوگو شد؛ ساختاری كه براساس تجربههای میدانی و رسانهای و با تمركز بر هماهنگی میان بخشهای مدیریتی، برنامهسازی و آموزش نیروی انسانی شكل گرفت.
شهابتالی ادامه داد: در لحظات حساس، آنتن رادیو گفتوگو بدون وقفه و با انسجام كامل مدیریت و جدول پخش در شرایط اضطراری بازطراحی شد، بهگونهای كه جریان برنامهها بدون هیچ اختلالی ادامه یافت.
او تأكید كرد: این انسجام نتیجه آمادگی نیروی انسانی است، چراكه مجریان، تهیهكنندگان و عوامل برنامهساز از پیش برای شرایط خاص آموزش دیده بودند.
وی خاطرنشان كرد: در جریان جنگ 12 روزه و همزمان با حمله به صداوسیما و ساختمان شیشهای با وجود قرار داشتن استودیوی پخش در همان ساختمان، آنتن دچار اختلال نشد و پخش برنامهها بدون توقف ادامه یافت.
آینده رادیو؛ پیوند سنت و فناوری
شهابتالی درباره اعتمادسازی رسانهای گفت: اگر رسانهای از اعتماد عمومی برخوردار نباشد، در بحران دچار آسیب جدی میشود. رادیو تلاش كرده این سرمایه را با دقت، پرهیز از هیجانزدگی و تمركز بر تحلیل حفظ و تقویت كند. اعتماد عمومی نتیجه عملكرد مستمر، حرفهای و پایبند به دقت رسانهای است، نه یك اقدام مقطعی یا واكنشی. حفظ این اعتماد نیازمند انضباط حرفهای و توجه دائمی به كیفیت محتواست.
مدیر رادیو گفتوگو اظهار كرد: رادیو امروز تنها به موجهای سنتی محدود نیست، بلكه در قالب پادكستها، بسترهای دیجیتال و رسانههای نوین نیز حضور فعال دارد، اما ماهیت رادیو تغییر نكرده است؛ همچنان رسانهای مبتنی بر صدا، ارتباط انسانی و تحلیل باقی مانده است.
شهابتالی افزود: توسعه فناوری فرصت تازهای برای گسترش مخاطبان ایجاد كرده و رادیو میتواند از این ظرفیت برای ارتباط مؤثرتر با نسل جدید استفاده كند. آینده رادیو در تركیب هوشمندانه سنت حرفهای و ابزارهای نوین رسانهای تعریف میشود.
در پایان این گفتوگو، مهدی شهابتالی تصریح كرد: رادیو در طول سالها تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته، اما مأموریت اصلی آن ثابت مانده است؛ اطلاعرسانی دقیق، ایجاد آرامش و حفظ پیوند جامعه با حقیقت. تجربه رادیو گفتوگو نشان داده كه آمادگی، آموزش و برنامهریزی مهمترین ابزار عبور از بحرانهاست. تا زمانی كه انسان نیاز به شنیدن و فهمیدن دارد، رادیو زنده خواهد ماند و این صدا خاموش نخواهد شد، چراكه ریشه در نیاز واقعی جامعه دارد.