معاون صدا درباره عملكرد رادیو در دوران جنگ تحمیلی و رویكرد ترویج امید و اتحاد گفت؛ رادیو صدای مقاومت و همبستگی

به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، در آغاز جنگ تحمیلی، رادیو چگونه به سرعت و به طور موثر وارد عمل شد و چه تغییراتی در خط مش خود ایجاد كرد؟

زمانی كه جنگ تحمیلی آغاز شد، رادیو به عنوان یكی از اركان اصلی اطلاع‌رسانی و ارتباط با مردم، احساس مسئولیت سنگینی را بر دوش خود حس كرد. ما به سرعت متوجه شدیم كه نیاز فوری به یك رویكرد جامع و مؤثر برای تقویت روحیه ملت و حفظ وحدت ملی وجود دارد. از همان ابتدا، اولویت ما این بود كه به صورت فوری به مردم اطلاعات صحیح و قابل اعتماد ارائه دهیم و همچنین آن‌ها را از هرگونه اخبار نادرست و شایعات كه ممكن بود موجب نگرانی و تفرقه شود، مصون نگه داریم.
در این دوران، رادیو با تغییرات گسترده‌ای در تولید برنامه‌ها مواجه شد. به‌ویژه كه تولید محتوا باید به‌طور زنده و در لحظه انجام می‌شد و نیاز به هماهنگی بسیار دقیق داشت. برنامه‌ها بیشتر به سمت اطلاع‌رسانی دقیق، تقویت امید و به ویژه ترویج همبستگی و مقاومت حركت كرد. در كنار این موارد، ما به‌طور ویژه برنامه‌هایی برای حفظ روحیه مردم در نظر گرفتیم كه به‌طور مستقیم به مسائل فرهنگی، اجتماعی و انسانی پرداخته می‌شد. این تغییرات در واقع نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری رادیو در شرایط بحرانی بود.

یكی از رویكردهای رادیو در جنگ رمضان، ترویج امید و همبستگی بود. چه اقداماتی در راستای این رویكرد انجام شد و چگونه توانستید آن را به بخشی از هویت رادیو تبدیل كنید؟
با شروع جنگ تحمیلی، ترویج امید و همبستگی برای ما از اولویت‌های اصلی بود. یكی از مهم‌ترین چالش‌هایی كه در این مقطع زمانی وجود داشت، مقابله با جنگ روانی دشمن است. از این رو، وظیفه ما در رادیو این است كه با انتشار اطلاعات صحیح و به موقع، همچنین با نشان دادن نمونه‌های مقاومتی مردم و نیروهای مسلح، به تقویت روحیه ملی بپردازیم.
برای این منظور، ما در برنامه‌ها به سراغ كسانی رفتیم كه در خط مقدم جبهه‌ها حضور دارند و یا خانواده‌های شهدای جنگ را به آنتن رادیو آوردیم تا روایت‌های واقعی از ایثار و فداكاری آنان پخش شود. این برنامه‌ها نه تنها به مردم امید داده، بلكه همبستگی را میان اقشار مختلف مردم ایران تقویت می‌كند. به طور خاص، رادیو در بخش‌هایی از روز، به بازگویی پیروزی‌های نیروهای مسلح می‌پردازد و این پیروزی‌ها را به عنوان نماد اتحاد ملی و مقاومت مردمی روایت می‌شود.

رادیو در ایجاد فضای همدلی میان اقشار مختلف جامعه چگونه عمل كرد؟ در شرایط بحرانی، چگونه توانستید در كنار اطلاع‌رسانی بر پیام وحدت تمركز كنید؟
مهم‌ترین مسئولیت رادیو این است كه تمام اقشار مختلف جامعه را حول یك محور مشترك یعنی مقاومت و همبستگی، متحد كند. در شرایطی كه دشمن به دنبال شكاف‌افكنی در بین مردم بود، رادیو باید به‌طور مؤثر این شكاف‌ها را كنار می‌زد و به ایجاد یك احساس مشترك از ایستادگی در برابر دشمن پرداخت. از این رو، ما در برنامه‌ها به‌ویژه به مسائل اجتماعی و فرهنگی توجه كردیم و از زبان‌های مختلف برای رسیدن به تمامی اقشار بهره می‌بریم.همچنین سعی كردیم كه برنامه‌ها به گونه‌ای باشد كه همه در یك جبهه و در یك مسیر حركت كنند. پخش برنامه‌هایی كه به زندگی روزمره مردم، دغدغه‌های آنان و همچنین نقش پررنگ خانواده‌های شهدا می‌پردازد، باعث شده كه رادیو تبدیل به یك پلی شود برای تقویت همبستگی میان این اقشار. به نوعی، این روند به‌طور طبیعی به بخشی از هویت رادیو تبدیل شد و مردم به رادیو به عنوان صدای خود نگاه می‌كنند.

فكر می‌كنید كه تأثیرات اقدامات رادیو چه درسی برای رسانه‌ها در شرایط بحرانی امروز دارد؟
یكی از مهم‌ترین درس‌هایی كه می‌توان از عملكرد رادیو در جنگ تحمیلی گرفت، اهمیت همبستگی، صحت اطلاعات و نقش رسانه در تقویت روحیه ملت است. در شرایط بحرانی امروز نیز، رسانه‌ها باید یاد بگیرند كه به‌طور مؤثر در كنار مردم باشند، ضمن حفظ صداقت و شفافیت، پیام‌های مثبت و امیدبخش را منتشر كنند. رسانه‌ها باید مانند رادیو در جنگ همبستگی را تقویت كنند و از طریق تولید محتوای مقاومتی، مردم را به‌عنوان یكی از اركان اصلی در مقابله با بحران‌ها معرفی كنند.
این كه رسانه‌ها بتوانند در بحران‌ها، نقش خود را در اطلاع‌رسانی و تقویت امید ایفا كنند، یك ضرورت است كه امروز هم به‌شدت احساس می‌شود. بنابراین، تجربه جنگ تحمیلی به ما یاد می‌دهد كه رسانه‌ها در شرایط بحرانی باید نه تنها اخبار را سریع و دقیق منتشر كنند، بلكه با ایجاد پیام‌های مثبت، نقش بزرگی در متحد كردن مردم ایفا كنند.

رادیو چگونه توانست زبان واحدی برای مردم با تمامی قومیت‌ها و زبان‌ها در داخل ایران ایجاد كند؟
ما می‌دانستیم كه باید پیام‌های خود را به گونه‌ای تنظیم كنیم كه همه اقوام و گروه‌ها، از هر زبان و منطقه‌ای، آن را درك كنند و در برابر دشمن یكپارچه باشند.رادیو با استفاده از زبان‌ها و گویش‌های مختلف در تولید برنامه‌ها، به نوعی این تنوع را تبدیل به یك قدرت كرد. رادیو حتی در برنامه‌هایی كه از مناطق مختلف كشور تولید می‌شد، همواره در پی ایجاد پیوند بین مردم بود. مثلاً در مناطق مرزی، برنامه‌هایی به زبان‌های محلی پخش می‌شود كه تأثیر زیادی در تقویت روحیه مردم دارد. به علاوه، پخش اخبار از تمامی جبهه‌ها و مقاومت‌های مختلف، همواره به گونه‌ای است كه مردم از هر نقطه از كشور احساس كنند در كنار هم در برابر دشمن ایستاده‌اند.
این رویكرد كمك كرد تا تمام ایرانیان، از اقشار و نژادهای مختلف، احساس كنند كه در یك جبهه مشترك علیه دشمن واحدی قرار دارند. این احساس همبستگی برای رادیو در واقع یك برگ برنده است. زیرا مردم به نوعی دیدند كه از سوی یك رسانه ملی به یك زبان واحد و با محوریت مقاومت به آن‌ها پیام داده می‌شود. این امر باعث شد كه مردم به رادیو به عنوان صدای خود و صدای تمامی ایران نگاه كنند.

عملكرد رادیو را در مقابل با اخبار جعلی رسانه‌های خارجی را چطور ارزیابی می كنید؟
در شرایط امروز، با توجه به گسترش رسانه‌های دیجیتال و شبكه‌های اجتماعی، چالش‌هایی مشابه بحران‌های رسانه‌ای دوران جنگ تحمیلی وجود دارد. دشمن به دنبال دامن زدن به ناامیدی و ایجاد تفرقه است اما رسانه ملی با پخش برنامه‌های متعدد توانست نقشه‌های شوم دشمنان را برآب كند و رادیو با عملكرد به موقع مردم را به اتحاد دعوت كرد. امروز نیز ما شاهد این موضوع هستیم كه رسانه‌های خارجی، تلاش می‌كنند كه با انتشار اخبار نادرست یا تحریف شده، فضای جامعه را آلوده كنند. اما رسانه ملی به سرعت واكنش نشان داد و رادیو، در كنار اخبار فوری، همواره به مردم اطمینان می‌داد كه حتی در سخت‌ترین شرایط، حقیقت همیشه پیروز خواهد بود و همبستگی و امید را ترویج داد.