روستاها روی موج رادیو؛ روایت ظرفیت‌های بومی از روایت جنگ تا زندگی عشایری؛ روستا در كانون نمایش‌های رادیویی

به گزارش روابط عمومی معاونت صدا، امین رهبر با اشاره به مضمون نمایش رادیویی «اول راه» گفت: این اثر به روزهای ابتدایی جنگ تحمیلی می‌پردازد و در روایت خود، فراتر از بازنمایی یك رویداد نظامی، به تجربه‌های متفاوت دو نوجوان در مواجهه با شرایط دشوار جنگ توجه دارد؛ نوجوانانی كه در جریان حوادث، زودتر از انتظار با مسئولیت‌های بزرگ زندگی روبه‌رو می‌شوند.

وی افزود: یكی از ویژگی‌های برجسته این نمایش، توجه به سبك زندگی و فرهنگ جوامع روستایی و عشایری است. در داستان، مردان روستا تا زمان رسیدن نیروهای كمكی در محل باقی می‌مانند و زنان و كودكان را برای در امان ماندن به منطقه‌ای امن در دل كوه می‌فرستند. در ادامه نیز با اعتماد به دو نوجوان، تصمیم می‌گیرند مسیر قافله را به سمت ملكشاهی تغییر دهند.

رهبر با بیان اینكه این اعتماد از دل فرهنگ و مناسبات اجتماعی روستاها سرچشمه می‌گیرد، اظهار كرد: در چنین فضایی، نوجوانی دوازده‌ساله می‌تواند مسئولیت حفظ جان چند خانواده را بر عهده بگیرد. به همین دلیل، شخصیت‌های نوجوان در «اول راه» صرفاً ناظر حوادث نیستند، بلكه در موقعیتی قرار می‌گیرند كه باید تصمیم بگیرند، از دیگران محافظت كنند و پیامدهای انتخاب‌های خود را بپذیرند.

مدیر متون و ادبیات نمایشی اداره كل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش با تأكید بر نقش تاریخی عشایر و روستاییان در شكل‌گیری هویت فرهنگی ایران بیان كرد: عشایر و روستاها همواره در حفظ زبان، آیین‌ها، روحیه همدلی و فرهنگ مقاومت سهمی ارزشمند داشته‌اند و از اركان كمتر دیده‌شده اما تأثیرگذار تاریخ این سرزمین بوده‌اند. جنگ با وجود همه ویرانی‌هایش، گاهی زمینه‌ای برای آشكار شدن جلوه‌هایی از فداكاری، پایداری و رشد انسان‌ها فراهم می‌كند؛ جلوه‌هایی كه در زندگی این جوامع نیز نمود پیدا می‌كند.

وی خاطرنشان كرد: اداره كل هنرهای نمایشی رادیو با توجه به اهمیت این بخش از فرهنگ ایرانی، تولید آثار دیگری را با موضوع زندگی عشایری و روستایی در دستور كار دارد. این نمایش‌ها می‌كوشند جنبه‌هایی از زندگی مردم در دامنه‌های كوهستان، كوچه‌های خاكی روستاها و چادرهای عشایری را روایت كنند؛ زندگی‌هایی كه ممكن است در میان شتاب و هیاهوی شهرها كمتر دیده شوند، اما رادیو می‌تواند بستری برای شنیده شدن روایت‌ها و تجربه‌های آنان باشد.

رهبر با اشاره به ابعاد انسانی نمایش «اول راه» گفت: این اثر را نمی‌توان تنها روایتی درباره جنگ دانست؛ بلكه داستان جامعه‌ای است كه در شرایط بحرانی، به ارزش‌هایی همچون جوانمردی، اعتماد متقابل و ارتباط میان نسل‌ها تكیه می‌كند. ارزش‌هایی كه در شیوه زندگی عشایر و روستاییان ریشه دارند و در طول تاریخ، نقش مهمی در عبور از دشواری‌ها ایفا كرده‌اند.

وی در پایان تصریح كرد: پرداختن به زندگی عشایر و روستاییان در نمایش‌های رادیویی، امكان بازشناسی فرهنگ، شیوه زیست و روابط انسانی مردمانی را فراهم می‌كند كه در مقاطع حساس تاریخی، در حفظ همبستگی اجتماعی و انتقال ارزش‌ها به نسل‌های آینده نقش داشته‌اند. این روایت‌ها همچنین به معرفی بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی ایران كمك می‌كنند.